DE WAALKERK – AMSTERDAM

De wat ouderen onder ons kennen het, qua architectuur afwijkende, gebouw van de in de 1936 gebouwde Waalkerk nog wel.
Afwijkend omdat de architectuur van de buurt was geïnspireerd op die van de Amsterdamse School.
De Waalkerk, een zadeldakkerk, echter was in de stijl van de Nieuwe Zakelijkheid gebouwd.
De architect was B.T.Boeijinga. De kerk behoorde toe aan de Gereformeerde Waalkerkgemeenschap.
Deze gemeente deed op 1 oktober 1989 haar intrede in de Maarten Lutherkerk aan de Dintelstraat nadat de Waalkerk verkocht en gesloopt werd.
Periode 40-45
Rond de Waalkerk was in oorlogstijd een verzetsgroep gevormd onder leiding van ouderling, Henk Dienske. Hij herbergde joodse onderduikers en zocht onderduikadressen voor hen op het platteland.
Dominee P.G. Kunst verzorgde een groep van ongeveer 20 joodse onderduikers in de buurt. Henk Dienske was ook de oprichter van de Landelijke Organisatie voor Hulp aan Onderduikers [LO] afdeling Amsterdam en Noord Holland. Dienske woonde met zijn gezin in de Dintelstraat, maar koos een schuiladres in de Waalstraat. Hij werd ‘de meneer uit de Waalstraat’ genoemden en had regelmatig contact met ‘Bolhoed’, Gerrit van der Veen.
Op 20 april 1944 werd hij door toedoen van een verraadster, die voor de SD werkte, gearresteerd. Dienske kwam om tijdens dwangarbeid in het concentratiekamp Neuengamme, februari 1945.
Dominee Kunst bezorgde zijn gemeente enkele keren een verrassing. In 1944-1945, tijdens de hongerwinter, was aan alles een gebrek; voedsel, kleding, brandstof, elektriciteit. Toch ontvingen alle gezinnen van de gemeente een kerstpakketje.
Op oudejaarsavond 1944 predikte hij over het boek Openbaringen (6:8);
‘En ik zag, en zie een vaal paard, en die daarop zat, diens naam was de Dood, en het dodenrijk volgde hem; en hun werd macht gegeven over het vierde deel der aarde om te doden, met het zwaard, met de honger, met de zwarte dood en door de wilde dieren der aarde’.
Het maakte diepe indruk dat gedurende de hele dienst in de – naar buiten zorgvuldig afgeschermde – kerk het elektrische licht brandde. De benodigde stroom was clandestien afgetapt.
Geraadpleegd:
Een wandeling door de Amsterdamse Rivierenbuurt – door Ruud Lindeman en Hiernaast zijn ze weggehaald – uitgave van het Verzetsmuseum Amsterdam
 

ZONNEWIJZER CHURCHILLLAAN

Voor de oudere Amsterdammers was de zonnewijzer aan het einde van de Churchilllaan, nabij het Muzenplein, een bekende verschijning. De Zonnewijzer was een geschenk van het Nederlandse volk aan de ANWB die in 1933 zijn gouden jubileum vierde. De zon- en tijdaanwijzer werd ontworpen door ir. A. Boeken.
 
INSCRIPTIE:
“Het Nederlandsche Volk aan de A.N.W.B. Toeristenbond voor Nederland 1883-1933”
 
De ANWB droeg dit monument over aan de gemeente A. ter plaatsing op de Noorder Amstellaan (sinds 1946 Churchilllaan).
Begin jaren zeventig werd het verwijderd. De Churchilllaan was een dermate drukke verkeersader geworden dat het niet denkbeeldig was dat de zonnewijzer zou sneuvelen.
Op de plaats van de Zonnewijzer kwam in 1975 het beeld Verschuivingen van Ben Guntenaar, een betonnen kolom.
De zonnewijzer verhuisde na een restauratie naar het hoofdkantoor van de ANWB aan de Wassenaarseweg 220 in Den Haag.
#sepiaschets Jos Wiersema
Pen/penseel/Van Dijcksbruin verfpigment/A4
 

OUDE TURFMARKT 141-147 – AMSTERDAM

 
De verscheidenheid aan gevels is groot in het oude centrum van Amsterdam.
Op deze #sepiaschets van de Oude Turfmarkt zijn er een aantal te zien uit verschillende perioden.
V.l.n.r. zien we de Klokgevel, de gewone Halsgevel, de verhoogde of pilaster Halsgevel en tenslotte de Neorenaissance gevel. 
Het laatste pand stamt echter uit de 17e eeuw maar is kennelijk in 1882 voorzien van een, voor toen, moderne gevel.
 
pen/penseel/van Dijcksbruin verfpigment/A4
 

HERENGRACHT 380-366 (verkocht, repro’s beschikbaar)

De Herengracht is de tweede van vier Amsterdamse grachten behorende tot de grachtengordel en ligt tussen het Singel en de Keizersgracht.
Op deze #sepiaschets, die ik in de afgelopen dagen heb gemaakt, zijn panden (v.l.n.r.) 380 tot 366 van de voorname Amsterdamse Herengracht te zien.
De twee rechter panden maken deel uit van de vier z.g. Cromhouthuizen uit de periode 1660-1662 Dit zijn de oudste huizen op deze prent.
Links is een deel van het pand Huis Nienhuys (1888) zichtbaar dat sinds 1997 in gebruik door het Nederlands Instituut voor Oorlogsdocumentatie (NIOD).
De overige panden zijn gebouwd tussen 1722 en 1733 en waren oorspronkelijk koopmanshuizen. Alle panden zijn Rijksmonumenten.
 

PRINSENGRACHT 762-768

Op deze #sepiaschets, die ik de afgelopen dagen heb gemaakt, is de verzakking van de panden aan de Prinsengracht goed te zien maar ze houden elkaar al eeuwen lang overeind. 
 
pen/penseel/verfpigment Van Dijcksbruin/formaat A4
 

Keizersgracht 409-419 hoek Leidsegracht

De charme van Amsterdam vind je aan de grachten. De grachtengordel is zonder twijfel het meest tot de verbeelding sprekende gedeelte van de Amsterdamse binnenstad. Daarom is het meer dan terecht dat dit icoon van wereldformaat op de UNESCO Werelderfgoedlijst staat en ik ben daar best trots op.
De sepiaschets die ik in de afgelopen dagen gemaakt heb vind ik daar een goed voorbeeld van.
Op de afbeelding: Keizersgracht 409-419 hoek Leidsegracht.
pen/penseel/van Dijkckbruin verfpigment/formaat A4.

Slagerij Woorts – Maasstraat / Jekerstraat
Na 57 jaar stoppen slagers Piet en Peter Woorts ermee. De slagerij verdwijnt niet uit de Maasstraat in Amsterdam. Vader en zoon vonden een opvolger in slager Arend ten Wolde. Hij zet het bedrijf onder zijn naam voort.
 

Magere Brug ± 1909-1917

 
Het is wellicht de bekendste brug van Amsterdam. De brug verbindt de kades van de Amstel ter hoogte van de Kerkstraat/Nieuwe Kerkstraat, tussen de Keizersgracht/ Nieuwe Keizersgracht en de Prinsengracht/ Nieuwe Prinsengracht.
De brug op de afbeelding is in 1929 gesloopt.
In 1934 was de nieuwe iets grotere/bredere brug gereed. Alhoewel deze brug van de architect P.L. Kramer is ontbreken bijna al zijn stijlkenmerken. De brug kreeg toen stalen liggers op een betonnen paalfundering. Alle stenen uiterlijkheden werden weggewerkt achter houten betimmeringen.
Naar een foto van Bernard Eilers.
pen/penseel/waterverf van Van Dijcksbruin/ afm. A4
 

Het Kolkje Amsterdam

Een wereldberoemd plekje in Amsterdan is de Oudezijds Kolk met de Sint Nicolaaskerk op de achtergrond. Op de sepiaschets is de situatie rond 1911 te zien.
Vrij naar een foto van Bernard Eilers
 
De Oudezijds Kolk is een smal grachtje in de binnenstad van Amsterdam. Het loopt via de Zeedijk naar het Open Havenfront vanuit het verlengde van de Oudezijds Achterburgwal. Evenals de Geldersekade grenst het in het noorden aan de Prins Hendrikkade. Via de Kolksluis (brug 302), gebouwd begin 15e eeuw, diende het als afwateringsgracht(je) naar toen het IJ, nu dus het Open Havenfront. Slechts één kade is begaanbaar, maar alleen voor voetgangers. De gracht heeft via de Kolkswaterkering (brug 301) een verbinding met het Open Havenfront.
De Oudezijds Kolk, vaak afgekort tot: OZ Kolk, noemt men van oudsher “Het Kolkje”